Uveïtis bij paarden: oorzaken, symptomen en behandelingen

Uveïtis is de belangrijkste oorzaak van blindheid bij paarden. Het is een veelvoorkomende oogaandoening bij paarden, maar vaak onbekend bij eigenaren. Het recidiverende karakter ervan kan het tot een ware nachtmerrie maken.

1. 1. Anatomie van het oog en oorzaken van uveïtis

Uveïtis betekent ontsteking van het vaatvlies. Het vaatvlies is het vaatrijke deel van het oog en omvat de iris, die iedereen kent en kan zien, maar ook het vaatvlies, dat het hele oog omhult, en het ciliaire lichaam (zie onderstaande afbeelding).

Er zijn veel factoren die deze ontsteking en dus een uveïtische crisis kunnen veroorzaken:

- een trauma (klap op het oog)

- fotosensibilisatie (reactie op zonlicht), meestal veroorzaakt door voedselvergiftiging

- een individuele aanleg (appaloosa-ras, blauwe iris...)

- een auto-immuunreactie (de antistoffen van het paard keren zich tegen zichzelf en vallen zijn eigen ogen aan), met name wanneer het paard ooit leptospirose heeft gehad.

2. Symptomen van uveïtis

Het is van cruciaal belang om uveïtis te herkennen, zodat u snel contact kunt opnemen met een dierenarts.

Bij een uveïtische crisis vertoont het paard vaak meerdere van de onderstaande symptomen, maar niet noodzakelijk alle:

- hevige pijn, met gesloten oog, lichtschuwheid

- een over het algemeen heldere afscheiding

- myosis (smalle pupil die een horizontale spleet vormt)

- hoornvliesoedeem (blauwe waas over het oog)

- een verandering in de kleur van de iris

- gezwollen oogleden

Het probleem van uveïtis is vooral dat het vaak terugkomt. De pijnlijke aanvallen worden meestal beter met de voorgeschreven behandelingen, of soms zelfs vanzelf in het begin, maar ze laten sporen na en komen steeds vaker terug.

3. Medicamenteuze behandelingen, chirurgische ingrepen en langdurige zorg

De medische behandeling, die doorgaans als eerste door de dierenarts wordt voorgeschreven, bestaat uit systemische en lokale ontstekingsremmers, in combinatie met een mydriaticum om de pupil te verwijden en de gevolgen te beperken.

Deze behandeling is echter alleen geschikt om de acute crisis te behandelen en voorkomt geen recidieven. Bij terugkerende uveïtis is dit meestal niet voldoende. Elke crisis laat sporen na, met als belangrijkste gevolgen cataract en synechiae (verklevingen van de iris waardoor de pupil niet meer goed kan openen).

Er bestaan chirurgische opties om herhaling van uveïtis te voorkomen:

• Het cyclosporine-implantaat: dit wordt in het oog geplaatst en blokkeert de immuunreactie die verantwoordelijk is voor uveïtis. De werkzaamheid ervan is erkend, maar helaas beperkt in de tijd, namelijk ongeveer 2 tot 3 jaar.
• Vitrectomie: hierbij wordt het ontstoken glasvocht uit het oog weggezogen. Het doel is om de antilichamen en ontstekingsmoleculen die het bevat te verwijderen. Als deze ingreep vroeg genoeg wordt uitgevoerd, zodat de ontsteking nog niet te ver is gevorderd en het oog geen blijvende schade oploopt, kan 90% van de recidieven worden voorkomen en het gezichtsvermogen behouden blijven.
• Enucleatie: als laatste redmiddel voorkomt dit dat het paard dat zijn gezichtsvermogen heeft verloren bij elke aanval pijn lijdt.

Oogchirurgie is voortdurend in ontwikkeling en vooruitgang, wat hoop geeft voor paarden die lijden aan aandoeningen zoals cataract.

Naast de behandelingen omvat de behandeling van recidiverende uveïtis ook een gezonde levensstijl en preventieve maatregelen die essentieel zijn om nieuwe aanvallen te beperken en het comfort van het paard te behouden.

De belangrijkste factoren die ontstekingen veroorzaken en dus aanvallen bevorderen, zijn de zon, meer bepaald UV-straling, en de wind.

Het dragen van een UV-beschermend masker beperkt dus aanzienlijk het risico op herhaling. Het paard kan weer een normaal leven leiden en naar de paddock gaan.

Het is ook aan te raden om stof in de omgeving zoveel mogelijk te beperken, aangezien dit ook irritatie kan veroorzaken. Op dagen met veel wind kunt u het paard beter in de box houden, indien mogelijk in een gesloten stal.

Pauline Cantet, paardendierenarts.